Czym są certyfikaty CBAM i kiedy trzeba je kupować
CBAM to unijny mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂ — jeśli dopiero poznajesz sam mechanizm, zacznij od przewodnika CBAM — co to jest? Tutaj skupiamy się wyłącznie na jednym elemencie: certyfikatach CBAM i ich cenie.
Certyfikat CBAM to instrument, którym importer „pokrywa" emisje wbudowane w sprowadzany towar. Zasada jest prosta: jeden certyfikat = jedna tona emisji CO₂e. Certyfikaty nie są przedmiotem obrotu giełdowego jak uprawnienia ETS — kupujesz je od strony unijnej po cenie ustalanej administracyjnie, a następnie umarzasz w liczbie odpowiadającej rzeczywistym emisjom Twojego importu.
Obowiązek zakupu certyfikatów pojawia się dopiero w fazie definitywnej — od 2026 r. W okresie przejściowym (do końca 2025 r.) importerzy tylko raportowali emisje; nie kupowali certyfikatów ani nie ponosili opłat.
Ile kosztuje certyfikat CBAM? Cena i przykład wyliczenia
Cena certyfikatu CBAM nie jest ustalana dowolnie — jest powiązana ze średnią tygodniową ceną uprawnień z aukcji w systemie EU ETS. Innymi słowy: ile w danym tygodniu płacą europejscy producenci za tonę CO₂ w ETS, tyle mniej więcej kosztuje certyfikat CBAM. To celowe — mechanizm ma wyrównywać koszt emisji między producentami w UE a importerami spoza Unii.
W 2026 r. cena kształtuje się na poziomie ok. 60–80 EUR za tonę CO₂. To wartość orientacyjna i zmienna — rośnie i spada wraz z rynkiem ETS, dlatego w budżecie importowym warto zakładać widełki, a nie jedną sztywną kwotę.
1 certyfikat
Odpowiada 1 tonie emisji CO₂e wbudowanej w towar
Cena z ETS
Powiązana ze średnią tygodniową ceną aukcji EU ETS
Ok. 60–80 EUR/t
Orientacyjny poziom w 2026 r. — wartość zmienna
Przykład wyliczenia dla partii towaru
Załóżmy: importujesz 200 ton stali kwartalnie, a emisyjność wynosi ok. 1,8 tony CO₂ na tonę stali.
Emisje wbudowane: 200 t × 1,8 = 360 ton CO₂e → tyle certyfikatów trzeba umorzyć.
Koszt certyfikatów: 360 t × 60–80 EUR = ok. 21 600 – 28 800 EUR za kwartał. W skali roku, przy stabilnym imporcie, to rząd wielkości ok. 86 000 – 115 000 EUR — zanim uwzględnimy odliczenia i optymalizację danych emisyjnych.
To wyliczenie pokazuje skalę: certyfikaty CBAM to nie drobna opłata administracyjna, lecz realna pozycja kosztowa importu. Dlatego tak istotne jest, na jakich danych emisyjnych opierasz rozliczenie — o tym w dalszej części.
Gdzie i jak kupić certyfikaty CBAM? Platforma i wymagania
Certyfikaty CBAM nabywa się przez wspólną platformę centralną prowadzoną na poziomie UE, powiązaną z rejestrem CBAM. Nie kupujesz ich na giełdzie ani od pośredników — sprzedaż odbywa się scentralizowanie, po cenie wyznaczanej na podstawie średniej z aukcji ETS.
Warunkiem zakupu jest posiadanie statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM. Bez tego statusu w fazie definitywnej nie tylko nie kupisz certyfikatów, ale też nie odprawisz towarów objętych CBAM na granicy UE. W Polsce dostęp do rejestru CBAM i całej obsługi uzyskujesz przez platformę PUESC.
Krok 1 — status
Uzyskaj status upoważnionego zgłaszającego CBAM
Krok 2 — zakup
Kupuj certyfikaty przez wspólną platformę centralną UE
Krok 3 — umorzenie
Umarzaj certyfikaty w rocznym rozliczeniu emisji
Rozliczenie roczne i umorzenie certyfikatów
Sam zakup certyfikatów to nie koniec. W terminie rozliczenia rocznego upoważniony zgłaszający składa deklarację CBAM za poprzedni rok i umarza liczbę certyfikatów odpowiadającą całkowitym emisjom wbudowanym w towary zaimportowane w tym roku. Umorzenie oznacza „zużycie" certyfikatów na pokrycie zadeklarowanych emisji.
Kluczowy element rozliczenia to możliwość odliczenia opłat węglowych zapłaconych w kraju pochodzenia. Jeśli za emisje wbudowane w importowany towar producent zapłacił już cenę emisji (podatek lub opłatę węglową) poza UE, tę kwotę można odjąć od liczby należnych certyfikatów CBAM. Warunek: opłata musi być rzeczywiście poniesiona i odpowiednio udokumentowana.
Deklaracja i umorzenie
W terminie rozliczenia rocznego składasz deklarację CBAM za rok poprzedni i umarzasz certyfikaty w liczbie równej zweryfikowanym emisjom wbudowanym. Warto pilnować, by na koncie było ich wystarczająco — niedobór oznacza ryzyko dopłat i sankcji.
Odliczenie opłaty węglowej z kraju pochodzenia
Jeżeli w kraju produkcji zapłacono już za emisje CO₂, udokumentowana kwota pomniejsza liczbę certyfikatów, które musisz umorzyć. To realna oszczędność przy imporcie z krajów posiadających własny system opłat emisyjnych.
Jak ograniczyć koszty certyfikatów CBAM
Ceny certyfikatu nie zmienisz — jest pochodną rynku ETS. Ale liczbę certyfikatów, które musisz umorzyć, realnie możesz obniżyć. Trzy dźwignie działają najskuteczniej:
Dane rzeczywiste zamiast wartości domyślnych
Wartości domyślne Komisji są ustawione ostrożnościowo, czyli zwykle wyższe od rzeczywistej emisyjności. Zdobycie danych rzeczywistych od producenta zwykle obniża zadeklarowane emisje — a więc i liczbę certyfikatów do umorzenia.
Wybór dostawców o niższej emisyjności
Ta sama tona stali czy aluminium może mieć różny ślad węglowy zależnie od technologii producenta. Preferując dostawców o niższej emisyjności, obniżasz emisje wbudowane, a tym samym koszt CBAM przy tym samym wolumenie importu.
Odliczenie opłat węglowych z kraju pochodzenia
Udokumentowana cena emisji zapłacona poza UE pomniejsza liczbę należnych certyfikatów. Warto to weryfikować przy każdym dostawcy — zwłaszcza z krajów mających własny system opłat emisyjnych.
FAQ — certyfikaty CBAM, najczęstsze pytania
Ile kosztuje jeden certyfikat CBAM?▼
Czy w okresie przejściowym trzeba było kupować certyfikaty CBAM?▼
Gdzie kupię certyfikaty CBAM?▼
Jak obliczyć, ile certyfikatów CBAM potrzebuję?▼
Czy mogę odliczyć opłaty węglowe zapłacone w kraju pochodzenia?▼
Jak ograniczyć koszt certyfikatów CBAM?▼
Kluczowe wnioski
Obowiązek zakupu certyfikatów CBAM zaczyna się w fazie definitywnej — od 2026 r.; w okresie przejściowym importerzy tylko raportowali emisje.
Jeden certyfikat = jedna tona CO₂e. Cena jest powiązana ze średnią tygodniową ceną aukcji EU ETS — w 2026 r. ok. 60–80 EUR za tonę (wartość zmienna).
Certyfikaty kupuje się przez wspólną platformę centralną UE — warunkiem jest status upoważnionego zgłaszającego (w Polsce dostęp przez PUESC).
W terminie rozliczenia rocznego składasz deklarację i umarzasz certyfikaty; opłaty węglowe zapłacone w kraju pochodzenia można odliczyć.
Koszt obniżysz nie ceną certyfikatu, lecz ich liczbą — danymi rzeczywistymi zamiast domyślnych, wyborem dostawców o niższej emisyjności i odliczeniami.
Stan prawny: lipiec 2026 r. Podane ceny (ok. 60–80 EUR/t) mają charakter orientacyjny i zmieniają się wraz z rynkiem EU ETS. Artykuł ma charakter informacyjny i zostanie zaktualizowany w przypadku zmian w przepisach.
Źródło: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 ustanawiające mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂. Dostęp do rejestru CBAM w Polsce: PUESC.