Dlaczego stal jest sercem CBAM
CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) to unijny mechanizm graniczny obejmujący sześć grup wysokoemisyjnych towarów: cement, energię elektryczną, nawozy, wodór, aluminium oraz żelazo i stal. Definicję i pełną mechanikę opisaliśmy osobno — tutaj skupiamy się wyłącznie na perspektywie importera stali (jeśli dopiero zaczynasz, zacznij od: CBAM — co to jest).
Spośród wszystkich objętych sektorów to właśnie żelazo i stal generują najwięcej pozycji towarowych i największą liczbę dotkniętych podmiotów. Powód jest podwójny. Po pierwsze, produkcja stali jest jedną z najbardziej emisyjnych gałęzi przemysłu na świecie — klasyczny ciąg technologiczny w wielkim piecu (ruda żelaza → surówka → stal) opiera się na węglu koksowym i uwalnia znaczne ilości CO₂ na każdą tonę wyrobu. Po drugie, stal to towar handlowy o ogromnej skali obrotu: importuje ją nie tylko przemysł ciężki, ale też hurtownie, firmy budowlane, producenci konstrukcji i tysiące mniejszych odbiorców.
W efekcie importerzy stali to najliczniejsza pojedyncza grupa firm objętych CBAM. Jeśli sprowadzasz wyroby stalowe spoza UE — nawet w umiarkowanych ilościach — ten mechanizm niemal na pewno Cię dotyczy.
Jakie wyroby stalowe podlegają CBAM
Towary objęte CBAM identyfikuje się po kodzie CN (Nomenklatura Scalona). W przypadku stali chodzi przede wszystkim o dwa działy taryfy celnej:
Dział CN 72 — żeliwo i stal
Materiały i półwyroby hutnicze, m.in.:
- • surówka i żelazostopy
- • wlewki, kęsy, kęsiska (półwyroby)
- • wyroby walcowane płaskie (blachy, taśmy)
- • pręty, walcówka, kształtowniki
- • stal nierdzewna i stopowa
Dział CN 73 — wyroby ze stali
Gotowe wyroby z żeliwa i stali, m.in.:
- • rury i przewody rurowe
- • konstrukcje i elementy konstrukcji
- • zbiorniki, kontenery, beczki
- • druty, liny, siatki
- • śruby, wkręty, nakrętki, wyroby złączne
Uwaga — lista ma wyjątki. Nie każda pozycja z działów 72 i 73 jest objęta CBAM, a złom (CN 7204) jest z niego wyłączony. O objęciu decyduje konkretny 8-cyfrowy kod CN zestawiony z załącznikiem I do rozporządzenia (UE) 2023/956 — nie sama przynależność do działu. Zanim uznasz towar za objęty lub wolny od CBAM, zweryfikuj jego dokładny kod CN.
Nie masz pewności, czy Twój asortyment podlega CBAM? Pomożemy zweryfikować kody CN Twoich wyrobów stalowych i jednoznacznie ustalić zakres obowiązku. Sprawdź usługę CBAM.
Co musi raportować importer stali
Sercem raportowania są emisje wbudowane — czyli łączna ilość gazów cieplarnianych (przede wszystkim CO₂) uwolniona podczas wyprodukowania importowanej stali. Dla wyrobów stalowych raportuje się zarówno emisje bezpośrednie, jak i pośrednie:
Powstają wprost w procesie produkcji — np. spalanie koksu i paliw w wielkim piecu oraz reakcje redukcji rudy przy wytopie surówki i stali.
Związane z energią elektryczną zużytą w produkcji — istotne zwłaszcza dla stali z pieca elektrycznego (EAF) i przy dalszym przetwarzaniu (walcowanie, obróbka).
Specyfika stali polega na tym, że emisje zależą od technologii i wsadu. Ciąg wielkopiecowy (ruda → surówka → stal) jest znacznie bardziej emisyjny niż piec elektryczny oparty na złomie — złom jako wsad realnie obniża emisje wbudowane gotowego wyrobu. Znaczenie ma też stopień przetworzenia: wyrób powstały z dalszej obróbki (np. rura z blachy, konstrukcja z kształtowników) „dziedziczy" emisje materiału wsadowego, do których dochodzą emisje etapów przetwarzania.
Poza samymi emisjami sprawozdanie obejmuje m.in. ilość towaru (masa w tonach), kod CN, kraj pochodzenia, dane instalacji produkcyjnej (huty) oraz zastosowaną metodologię i ewentualną opłatę emisyjną poniesioną w kraju pochodzenia.
Dane od huty i dostawcy — czego żądać
Najtrudniejszy element raportowania to pozyskanie rzeczywistych danych o emisjach od zagranicznej huty. W fazie docelowej CBAM (od 2026 r.) liczą się dane rzeczywiste od producenta, a nie wartości domyślne — dlatego kontakt z dostawcą trzeba ułożyć z wyprzedzeniem. O co pytać hutę lub dostawcę:
Jednostkowe emisje bezpośrednie i pośrednie dla konkretnego wyrobu i jego kodu CN, wyliczone zgodnie z metodologią unijną.
Nazwa i lokalizacja huty (instalacji produkcyjnej), operator oraz — jeśli dostępny — identyfikator instalacji.
Trasa produkcji (wielki piec vs piec elektryczny) i udział złomu we wsadzie — realnie wpływają na poziom emisji.
Czy i w jakiej wysokości producent poniósł opłatę za emisje CO₂ — może obniżyć zobowiązanie w CBAM.
W praktyce importerów stali dotyczą najczęściej trzy kierunki: Chiny, Turcja i Indie. Poziom gotowości dostawców bywa różny — część większych hut dysponuje już danymi CBAM w standardowym formacie, inne trzeba dopiero „nauczyć" wymogów UE. Dlatego warto z wyprzedzeniem wpisać obowiązek przekazywania danych o emisjach do warunków zamówienia lub kontraktu, zanim towar wyruszy w drogę.
Chiny
Największy kierunek; zróżnicowana gotowość dostawców na wymogi CBAM.
Turcja
Blisko UE, duży wolumen; kraj spoza ETS — pełne objęcie CBAM.
Indie
Rosnący udział; przewaga stali wielkopiecowej o wyższej emisyjności.
Ile to kosztuje od 2026 roku
Od 2026 r. CBAM wchodzi w fazę docelową: poza raportowaniem importer musi kupować certyfikaty CBAM, których cena jest powiązana z notowaniami uprawnień w unijnym systemie EU ETS. Innymi słowy, za emisje wbudowane w importowaną stal zaczyna się realnie płacić.
Poniższy przykład ma charakter wyłącznie poglądowy — służy pokazaniu rzędu wielkości, a nie precyzyjnej wyceny:
- Wolumen importu100 t stali
- Emisyjność (założenie ilustracyjne)~2 t CO₂ / t stali
- Emisje wbudowane łącznie~200 t CO₂
- Koszt certyfikatów (przy założonej cenie certyfikatu)200 × cena/t CO₂
Wartości ilustracyjne. Rzeczywista emisyjność zależy od technologii i wsadu, a koszt — od aktualnej ceny certyfikatu oraz przysługujących odliczeń (m.in. opłata emisyjna w kraju pochodzenia, stopniowe wycofywanie darmowych uprawnień).
Jak Procedok obsługuje importerów stali
Dla importera stali CBAM to nie jednorazowy raport, lecz powtarzalny proces: weryfikacja kodów CN, pozyskiwanie danych od hut, wyliczanie emisji, zakup certyfikatów i roczna deklaracja. Dlatego oferujemy obsługę w modelu abonamentowym — przejmujemy bieżące obowiązki, a Ty zyskujesz przewidywalność kosztów i pewność zgodności.
Weryfikacja zakresu
Sprawdzamy kody CN Twoich wyrobów i ustalamy, co dokładnie podlega CBAM.
Kontakt z hutami
Pozyskujemy i preweryfikujemy dane o emisjach od dostawców z Chin, Turcji i Indii.
Certyfikaty i koszty
Szacujemy zapotrzebowanie, wspieramy zakup certyfikatów i pilnujemy salda.
Roczna deklaracja
Przygotowujemy i składamy deklarację CBAM w Twoim imieniu, w terminie.
FAQ — CBAM a import stali
Czy śruby, wkręty i nakrętki podlegają CBAM?▼
Czy stal nierdzewna też jest objęta CBAM?▼
Czy złom stalowy podlega CBAM?▼
Czy import stali z Turcji podlega CBAM?▼
Jak sprawdzić, czy mój konkretny wyrób stalowy jest objęty CBAM?▼
Kupuję śruby od polskiego dystrybutora — czy to też CBAM?▼
Kluczowe wnioski
Stal to najliczniejsza grupa towarów w CBAM — importerzy wyrobów stalowych spoza UE niemal zawsze są objęci mechanizmem.
Objęte są wyroby z działów CN 72 (żeliwo i stal) i 73 (wyroby ze stali) — ale lista ma wyjątki, a decyduje konkretny 8-cyfrowy kod CN.
Dla stali raportuje się emisje bezpośrednie i pośrednie; technologia (wielki piec vs piec elektryczny) i udział złomu we wsadzie realnie zmieniają ich poziom.
Od 2026 r. za emisje wbudowane w importowaną stal trzeba kupować certyfikaty CBAM powiązane z ceną EU ETS — to realny koszt importu.
Kluczem jest pozyskanie rzeczywistych danych od huty (Chiny, Turcja, Indie) — najlepiej wpisać obowiązek ich przekazania do warunków zamówienia.
Stan prawny: lipiec 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i zostanie zaktualizowany w przypadku zmian w przepisach. Przykłady kosztowe są poglądowe — nie stanowią wyceny.
Podstawa prawna CBAM: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 (wraz z rozporządzeniem wykonawczym 2023/1773). Dostęp do rejestru CBAM w Polsce uzyskuje się przez platformę PUESC — Platforma Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych. Zakres objętych kodów CN określa załącznik I do rozporządzenia 2023/956.